Stock Cover Day คืออะไร สูตรคำนวณและตัวอย่าง

Stock Cover Day คือจำนวนวันที่สต็อกที่มีอยู่จะพอขาย บทความนี้อธิบายสูตรคำนวณ ตัวอย่างใน Excel และกี่วันถึงพอ สำหรับเจ้าของร้านออนไลน์ที่วางแผนสั่งของเอง

เรียบเรียงโดย สุรศักดิ์ ทองโชติฉัตร (อ๊อด) | Surasak Thongchotchat (Odd)

Data-Driven Marketer | Entrepreneur

สรุปสั้น: Stock Cover Day = สต็อกพร้อมขาย ÷ ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน ถ้าได้น้อยกว่า Lead Time แปลว่าของจะหมดก่อนล็อตใหม่มาถึง

Stock Cover Day คืออะไร

Stock Cover Day คือตัวเลขที่บอกว่า สต็อกที่มีอยู่ตอนนี้จะขายได้อีกกี่วันก่อนหมด ถ้ายังขายด้วยความเร็วเท่าเดิม

ตัวชี้วัดนี้มีหลายชื่อที่หมายถึงเรื่องเดียวกัน เช่น Stock Cover, Days of Cover, Days of Supply และ Stock Coverage

ทำไมต้องแปลงสต็อกเป็น "วัน"

• จำนวนชิ้นอย่างเดียวบอกอะไรไม่ได้ สต็อก 500 ชิ้นของสินค้าที่ขายวันละ 100 ชิ้นอยู่ได้แค่ 5 วัน แต่ถ้าขายวันละ 5 ชิ้นจะอยู่ได้ 100 วัน

• พอเป็นวันแล้วเทียบกับเวลารอของ (Lead Time) ได้ทันที ทีมการตลาดกับทีมจัดซื้อก็คุยกันด้วยภาษาเดียวกัน

สูตรคำนวณ Stock Cover Day

Stock Cover Day = สต็อกพร้อมขาย ÷ ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน

• สต็อกพร้อมขาย: นับเฉพาะของที่ขายได้ทันที ไม่รวมของเสียหาย ของที่ลูกค้าจองแล้ว และของที่ยังไม่ถึงคลัง

• ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน: จำนวนชิ้นที่ขายได้ ÷ จำนวนวันที่มีของขาย (ใช้จำนวนวันที่มีของขาย ไม่ใช่จำนวนวันทั้งหมด เหตุผลอยู่ในข้อผิดพลาดข้อ 1)

ถ้าอยากดูเป็นสัปดาห์หรือเดือน

• Stock Cover (สัปดาห์) = สต็อกพร้อมขาย ÷ ยอดขายเฉลี่ยต่อสัปดาห์

• Stock Cover Month = สต็อกพร้อมขาย ÷ ยอดขายเฉลี่ยต่อเดือน

• สินค้าขายเร็วควรดูเป็นวัน ส่วนสินค้าขายช้าหรือร้านที่วางแผนรายเดือน ดูเป็นเดือนจะอ่านง่ายกว่า

ตัวอย่างการคำนวณ (ตัวเลขสมมติ)

ร้านหนึ่งสั่งของจากโรงงาน รอของ (Lead Time) 21 วัน ดูข้อมูลย้อนหลัง 28 วัน และสินค้าทุกตัวมีของขายครบ 28 วัน

สินค้า A: ขายดี

• สต็อกพร้อมขาย 300 ชิ้น ขายไป 560 ชิ้นใน 28 วัน ได้เฉลี่ยวันละ 20 ชิ้น

• Stock Cover = 300 ÷ 20 = 15 วัน

• ต่ำกว่า Lead Time 21 วัน ต่อให้สั่งวันนี้ ของก็จะขาดราว 6 วันก่อนล็อตใหม่มาถึง เสียยอดขายราว 120 ชิ้น

สินค้า B: ขายปกติ

• สต็อกพร้อมขาย 900 ชิ้น ขายไป 700 ชิ้นใน 28 วัน ได้เฉลี่ยวันละ 25 ชิ้น

• Stock Cover = 900 ÷ 25 = 36 วัน

• รอบนี้ยังพอ แต่ต้องสั่งรอบถัดไปภายในราว 15 วัน ก่อน Stock Cover ลดเหลือ 21 วัน ถ้าอยากมีวันเผื่อต้องสั่งเร็วกว่านั้น

สินค้า C: ขายช้า

• สต็อกพร้อมขาย 1,200 ชิ้น ขายไป 140 ชิ้นใน 28 วัน ได้เฉลี่ยวันละ 5 ชิ้น

• Stock Cover = 1,200 ÷ 5 = 240 วัน หรือราว 8 เดือน

• ถ้าต้นทุนชิ้นละ 150 บาท เท่ากับมีเงินจมอยู่ 180,000 บาท กับสินค้าที่ขายได้วันละ 5 ชิ้น

สิ่งที่ตัวเลขนี้บอก: ถ้าดูแค่จำนวนชิ้น สินค้า C มีเยอะที่สุดจึงดูปลอดภัยที่สุด แต่จริง ๆ สินค้า A เสี่ยงขาดที่สุด และสินค้า C คือตัวที่ทำให้เงินจม

คำนวณใน Excel หรือ Google Sheets

ใส่ข้อมูล 1 แถวต่อ 1 สินค้า (SKU) แล้วใช้สูตรตามนี้ สูตรใช้ได้ทั้ง Excel และ Google Sheets

• คอลัมน์ B สต็อกพร้อมขาย: ใส่ตัวเลขเอง

• คอลัมน์ C ยอดขาย (ชิ้น): ยอดขายในช่วงที่ดูย้อนหลัง

• คอลัมน์ D จำนวนวันที่มีของขาย: ในช่วงเดียวกัน

• คอลัมน์ E ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน: =IFERROR(C2/D2,0)

• คอลัมน์ F Stock Cover (วัน): =IF(E2=0,"ไม่มียอดขาย",B2/E2)

• คอลัมน์ G วันที่คาดว่าของหมด: =IF(E2=0,"-",TODAY()+F2) แล้วจัดรูปแบบเซลล์เป็นวันที่

ถ้าอยากให้ชีตบอกสถานะให้ด้วย ใส่ Lead Time ไว้ที่ช่อง J1 และเป้า Stock Cover ไว้ที่ J2 (วิธีตั้งเป้าอยู่ในหัวข้อถัดไป) แล้วใส่สูตรนี้ในคอลัมน์ H

=IF(E2=0,"ไม่มียอดขาย",IF(F2<$J$1,"สั่งด่วน",IF(F2<$J$2,"เตรียมสั่ง",IF(F2>2*$J$2,"สต็อกเกิน","ปกติ"))))

• เกณฑ์ "สต็อกเกิน" ที่ 2 เท่าของเป้าเป็นแค่จุดเริ่มต้น ควรปรับตามอายุสินค้า ฤดูกาล และเงินทุนของร้าน

Stock Cover กี่วันถึงพอ

ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกร้าน เพราะคำตอบขึ้นกับเวลารอของ วิธีคิดง่าย ๆ คือ

เป้า Stock Cover = Lead Time + รอบการสั่งของ + วันเผื่อ

• Lead Time: นับตั้งแต่สั่งจนของพร้อมขาย ไม่ใช่แค่เวลาขนส่ง

• รอบการสั่งของ: สั่งสัปดาห์ละครั้งให้บวก 7 วัน สั่งเดือนละครั้งให้บวก 30 วัน

• วันเผื่อ (Safety Days): เผื่อยอดขายพุ่งหรือของมาช้า สินค้าที่ยอดแกว่งมากต้องเผื่อมากกว่า

ตัวอย่างสมมติ 2 ร้านที่มี Stock Cover เท่ากันคือ 30 วัน

• ร้านที่นำเข้าสินค้าจากต่างประเทศ: Lead Time 30 วัน + สั่งเดือนละครั้ง 30 วัน + เผื่อ 10 วัน ได้เป้า 70 วัน — Stock Cover 30 วันจึง น้อยเกินไป ต้องสั่งทันที

• ร้านที่ซื้อจาก supplier ในประเทศ: Lead Time 3 วัน + สั่งสัปดาห์ละครั้ง 7 วัน + เผื่อ 3 วัน ได้เป้า 13 วัน — Stock Cover 30 วันจึง มากเกินไป มีเงินจมโดยไม่จำเป็น

ตัวเลขเดียวกันแต่ความหมายตรงข้ามกัน นี่คือเหตุผลที่ต้องดู Stock Cover คู่กับ Lead Time เสมอ

ถ้าอยากวางจุดสั่งซื้อ (Reorder Point) และเผื่อช่วงแคมเปญให้ละเอียดกว่านี้ อ่านต่อได้ที่บทความ Stock Cover × Sales Velocity × Lead Time

4 ข้อผิดพลาดที่ทำให้ Stock Cover หลอกตา

1. เอาวันที่ของหมดมาหารด้วย

สมมติสินค้า D ขายไป 300 ชิ้นใน 28 วัน แต่มี 10 วันที่ของหมด และตอนนี้เหลือสต็อก 200 ชิ้น

• หารด้วย 28 วัน ได้เฉลี่ยวันละ 10.7 ชิ้น ดูเหมือนของพออีก 18.7 วัน

• หารด้วยวันที่มีของขายจริง 18 วัน ได้วันละ 16.7 ชิ้น จริง ๆ แล้วพอแค่ 12 วัน

• ตัวเลขคลาดไปเกือบ 7 วัน และมักเกิดกับสินค้าขายดี ซึ่งเป็นตัวที่ปล่อยให้ขาดไม่ได้ที่สุด

2. ใช้ค่าเฉลี่ยวันปกติรับมือแคมเปญ

ช่วง 9.9, 11.11 หรือ 12.12 ยอดขายต่อวันอาจสูงกว่าวันปกติหลายเท่า Stock Cover ที่คิดจากวันปกติจะบอกว่าพอ ทั้งที่ของอาจหมดตั้งแต่วันแรกของแคมเปญ ก่อนแคมเปญจึงต้องใช้ยอดที่คาดการณ์ไว้แทนค่าเฉลี่ย

3. นับสต็อกที่ยังขายไม่ได้

ของเสีย ของรอตรวจรับ ของที่ลูกค้าจองแล้ว และของที่อยู่ระหว่างขนส่ง ทำให้ตัวเลขดูดีกว่าความจริง ให้นับเฉพาะของที่ขายได้ทันที

4. ดูรวมทั้งร้านแทนที่จะดูราย SKU

Stock Cover รวมทั้งร้าน 45 วันอาจดูสบายใจ แต่ข้างในอาจมีสินค้าขายดีเหลือ 5 วันและสินค้าขายช้าเหลือ 200 วัน ต้องดูราย SKU เสมอ ถ้ามีสินค้าเยอะ ให้เริ่มจากตัวที่ทำยอดขายสูงสุดก่อน

ใช้ Stock Cover ตัดสินใจเรื่องการตลาดได้ด้วย

Stock Cover ไม่ใช่ตัวเลขของทีมจัดซื้ออย่างเดียว มันควรเปลี่ยนการตัดสินใจเรื่องโฆษณาและโปรโมชั่นด้วย

• Stock Cover ต่ำกว่า Lead Time: ชะลอโฆษณาของสินค้านั้นก่อน ไม่อย่างนั้นเราจะจ่ายเงินพาคนมาเจอของหมด แล้วย้ายงบไปสินค้าที่ของพอและขายแทนกันได้

• Stock Cover สูงกว่าเป้ามาก: ใช้โปรโมชั่น จัดเซ็ตคู่กับสินค้าขายดี และหยุดสั่งเพิ่ม ถ้ายังไม่ขยับ ให้พิจารณาเคลียร์สต็อกตามแนวคิด Scale, Fix, Test, Clear

• ก่อนแคมเปญใหญ่: เช็ค Stock Cover ของสินค้าที่จะดันทุกตัว โดยเทียบกับยอดที่คาดว่าจะขายในแคมเปญ ไม่ใช่เทียบกับวันปกติ

(จุดเติมประสบการณ์จริงของอ๊อด — มาร์กไว้ในร่าง)

Stock Cover ต่างจาก Inventory Turnover และ Days Inventory อย่างไร

ทั้งสามตัวเกี่ยวกับสต็อกเหมือนกัน แต่ตอบคนละคำถาม

Stock Cover (วัน)

• ตอบว่า: สต็อกตอนนี้พอขายอีกกี่วัน

• สูตร: สต็อกพร้อมขาย ÷ ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน

• ใช้กับ: ราย SKU มองไปข้างหน้า เพื่อวางแผนสั่งของ

Inventory Turnover (รอบ)

• ตอบว่า: ในหนึ่งปีสต็อกหมุนได้กี่รอบ

• สูตร: ต้นทุนขาย ÷ มูลค่าสต็อกเฉลี่ยที่ราคาทุน

• ใช้กับ: ทั้งร้านหรือรายหมวด มองย้อนหลัง เพื่อวัดประสิทธิภาพ

Days Inventory Outstanding (วัน)

• ตอบว่า: โดยเฉลี่ยแล้วของอยู่ในคลังกี่วันกว่าจะขายออก

• สูตร: 365 ÷ Inventory Turnover

• ใช้กับ: มุมการเงิน เช่น ดูว่าเงินจมอยู่ในสต็อกนานแค่ไหน

คำถามที่พบบ่อย

Stock Cover Day แปลว่าอะไร

แปลตรงตัวว่าจำนวนวันที่สต็อกครอบคลุมได้ พูดง่าย ๆ คือ "ของที่มีพอขายได้อีกกี่วัน"

Stock Cover Month คืออะไร

เป็นแนวคิดเดียวกันแต่นับเป็นเดือน คือสต็อกพร้อมขาย ÷ ยอดขายเฉลี่ยต่อเดือน ถ้าได้ 1.5 แปลว่าของพอขายอีกประมาณเดือนครึ่ง

ควรใช้ยอดขายย้อนหลังกี่วัน

ถ้าไม่แน่ใจ ให้เริ่มที่ 28 วัน เพราะครบ 4 สัปดาห์พอดี วันธรรมดากับวันหยุดจึงถูกนับเท่ากัน

• สินค้าที่ยอดเปลี่ยนเร็ว ใช้ 7–14 วัน

• สินค้าตามฤดูกาลหรือช่วงแคมเปญ ใช้ยอดคาดการณ์แทนยอดย้อนหลัง

ร้านเล็กที่มีสินค้าไม่กี่ตัว จำเป็นต้องคำนวณไหม

จำเป็น และทำง่ายกว่าร้านใหญ่ ใช้ชีตแค่ 7 คอลัมน์ตามตัวอย่างข้างบน อัปเดตสัปดาห์ละครั้งก็เห็นสินค้าที่กำลังจะหมดก่อนเสียยอดขายแล้ว

สรุป

• Stock Cover Day = สต็อกพร้อมขาย ÷ ยอดขายเฉลี่ยต่อวัน บอกว่าของพอขายได้อีกกี่วัน

• ตัวเลขนี้มีความหมายเมื่อเทียบกับ Lead Time ต่ำกว่า Lead Time คือของจะขาด สูงกว่าเป้ามากคือเงินจม

• ค่าเฉลี่ยต้องไม่นับวันที่ของหมด และช่วงแคมเปญต้องใช้ยอดคาดการณ์แทน

อยากให้ช่วยวางระบบสต็อกทั้งร้าน

ถ้าร้านมีสินค้าหลายสิบหรือหลายร้อย SKU และอยากให้ Stock Cover เชื่อมกับแผนยอดขายและงบโฆษณา บริการ Sales Planning Sprint มีเรื่องแผนสต็อกอยู่ด้วย ดูรายละเอียดที่หน้า Marketing Consulting

อ่านแล้วอยากลองใช้กับธุรกิจตัวเอง แต่ไม่รู้จะเริ่มตรงไหน

ทักมาคุยกัน 20 นาที ไม่มีค่าใช้จ่าย ไม่มีการขาย

LINE: oddzz | โทร 065-952-4999